نحوه ی صحیح مسواک زدن


       



 مسواک زدن صحيح از ارکان اصلی مقوله بهداشت دهان و دندان مي باشد. کمتر کسی را ميشود يافت که در طی شبانه روز مسواک نزند، ولی چيزی که کمتر بدان توجه مي شود نحوه صحيح مسواک زدن مي باشد. به طوری که در اکثر موارد مسواک زدن با مسواک نزدن زياد تفاوتی نمي کند. يادگيری مسواک صحيح زدن کمک شايانی در امر بهداشت دهان و دندان خواهد داشت هر چند که آموزش صحيح مسواک زدن حضوری بهتر است ولی خوب با توجه به امکانات محدود تصويری و نوشتاری سعی ميکنم که به طور عملی به اين مقوله بپردازم.

هدف اصلی از مسواک زدن را اگر بدانيم کمک بزرگی در عملکرد ما خواهد گذاشت. هدف اصلی يک مسواک زدن صحيح پاک کردن کليه مواد غذائی همراه با مواد رسوبی مختلف و ميکروارگانيسم هائی که به طور طبيعی بر روی کليه سطوح دندان جايگزين شده اند مي باشد مسواک زدن وقتی تکميل خواهد شد که مجاورات دندان با لثه و سطح زبان را نيز مورد توجه قرار داد. پس به طور کلی سه نوع مواد است که در لا بلای شيار های دندان. بين دندانها و بين دندانها و لثه رسوب مي کنند:

مواد غذائی که در طی روز مصرف مي شود.

پرو تئينهای بزاق و موادی که در طی شبانه روز براثر تجزيه مواد غذائی در محيط دهان توسط آنزيم ها و ميکروبهای موجود در دهان بوجود مي آيد.

ميکروبهائی که به طور طبيعی در محيط دهان وجود دارد.

هدف اصلی مسواک زدن پاک کردن کليه اين مواد از سطوح مختلف دندانی است. حال به روش مسواک زدن می پردازيم:

قبل از شروع مسواک زدن بايد از تميز و سالم بودن مسواک خود مطمئن بود که در مقاله ای ديگر شرايط يک مسواک خوب را توضيح خواهم داد. خمير دندان به مقدار کافی بر روی سطح مسواک ميگذاريم سپس دهان را با آب خيس مي کنيم تا خمير دندان خوب کف کند. سپس اول از سطح جونده دندانها شروع مي کنيم به طوری که با حرکت رفت و برگشتی در روی سطح جونده خمير دندان بخوبی کف مي کند و شيار های موجود بر روی دندان تميز مي شود. سطوح جونده در هر فک در دو رديف سمت چپ و راست قرار دارد که از يک سمت فک پائيين شروع کرده و به سمت ديگر رفته و سپس همينطور برای فک بالا اقدام مي کنيم. تميز کردن سطوح جونده مشکل خواصی ندارد و اگر دقت شود و وقت کافی گذاشته شود بخوبی تميز مي شود. سپس مي رويم سراغ بين دندانها که اين کار بدون استفاده از کمک نخ دندان امکانپذير نيست که در قسمت نحوه صحيح استفاده از نخ دندان توضيح داده ام ... بعد از تميز شدن بين دندانها مي رويم سراغ مجاورات دندان با لثه که به نظر من مهمترين قسمت اموزش مسواک زدن درک نحوه تميز کردن اين ناحيه ميباشد و اکثرا به اين قسمت مردم کمتر توجه داشته و مشکل اصلی در رعايت بهداشت هم در تميز کردن اين ناحيه مي باشد لذا اين قسمت بيشتر توضيح داده مي شود.



به اين تصوير دقت کنيد. حاشيه بين لثه و دندان به صورتی است که شکل آناتوميکی آن فضاهای متعددی را ايجاد ميکند که در يک برسی سه بعدی مي شود فهميد که در هرسه بعد دارای فضاهائی است که دسترسی مسواک به اين نواحی مشکل مي باشد اين تصوير را به خاطر بسپاريد تا دوباره برمي گرديم.



اين تصوير را مي بينيد. به طور معمول ما مسواک را به صورت به صورت رفت و برگشتی در سطوح طرفی دندانها حرکت ميدهيم که اين اشتباه است و اولا در دراز مدت باعث سايش در روی دندان در مجاورات لثه ميشود و در ضمن با پريدن پرز های مسواک از روی بر جستگی يک دندان بر روی برجستگی دندان مجاور عملا بين دندانها خوب تميز نميشود......خوب پس چه کار بايد بکنيم ؟ قبلا پيشنهاد ميکردند که به جای اينکه حرکت رفت و برگشتی مسواک بر روی سطوح کناری دندان به سمت جلو و عقب باشد اين حرکت به صورت بالا و پائين باشد. يعنی مسواک را از سمت لثه به طرف بالا حرکت داده و مسواک بزنيم. اين نيز جوابگوی ما نخواهد بود علت هم اين است که باز حاشيه مجاور بين لثه و دندان تميز نخواهد شد. چرا؟ خوب به عکس قبلی برگرديد. خود لثه يک برجستگی دارد که هر چه به سمت دندان پيش برويم فرورفتگی ايجاد شده و به دندان ختم مي شود. سپس دندان نيز يک قوسی دارد و در وسط هايش به حد اکثر بر جستگی ميرسد ... خوب در صورت کشيدن پرز مسواک از پائین به بالا و بر عکس اين پرز ها از روی برجستگی لثه پريده و بروی برجستگی دندان قرار ميگيرد و عملا اين حاشيه بين دندان ولثه تميز نمي شود. نميدونم دقت کرديد که چی دارم ميگم؟!خوب چه کار بايد کرد.



به اين تصوير دقت کنيد و خوب گوش کنيد به ادامه مبحث؟!. مسواک را با يک زاويه ۴۵ درجه نسبت به محور طولی دندان بر روی شيار لثه و دندان قرار مي دهيم و مقداری فشار ميدهيم به سمت پائين تا پرز های مسواک کاملا بين لثه و دندان و همچنين بين دندانها فرو رود. مانند شکل. بعد با يک حرکت لرزشی مناسب و با دامنه کم مسواک را به سمت بالا حرکت ميدهيم اين حرکت لرزشی محدود بايد سه چهار دفعه تکرار شود تا کليه سطوح غير قابل دسترس برای مسواک تميز گردد.



برای سطوح داخلی دندانها نيز به اين طريق عمل مي کنيم. تصوير به خوبی گويا مي باشد.



برای سطوحی از دندان که در قوس فک قرار دارند بايد با مانور مناسب و چرخاندن جهت مسواک دسترسی به نواحی که توضيح دادم را فراهم سازيم. به طوری که هر چه از ناحيه دندانهای عقب فک به سمت جلو پيش مي رويم جهت مسواک را هم تغيير مي دهيم به طوری که در دندانهای جلو کاملا از از پرز های جلوئی مسواک برای تميز کردن استفاده مي کنيم.

چند نکته فنی در مسواک زدن

   نقاطی که در طی اين مدت مطب داری متوجه شدم که بيمارانم خوب تميز نمي کنند عبارتند از ۱- ناحيه دندان عقل که معمولا به علت حالت تهوئی که بهشان دست ميدهد کمتر مسواک مي زنند. وبه اين علت است که دندانهای عقل با اينکه ديرتر از همه دندانها در مي ايد زودتر از بقيه می پوسد. ۲- قسمت هائی که در قوس فکی فرار دارد بخصوص از قسمت داخل به خاطر اينکه مانور دادن در اين نواحی سخت ميباشد يعنی بيمار قسمت دندانهای عقبی را مسواک ميزند و بعد مياد سرغ دندانهای جلوئی و به قوسها فک در ناحيه دندان نيش کمتر توجه مي کند. ۳- سطح روئيه زبان که حتما بايد مسواک کشيده شود که بی توجهی ميشود و لای پرزهای زبان نيز بايد تميز گردد.

   معمولا موقع مسواک زدن فکرمان جای ديگری است و به همه چيز فکر ميکنيم غير از مسواک زدن ؟!!!!! آقا و خانم جون من موقع مسواک زدن فکرتون به مسواک زدن باشه نه به بدهی هايتان؟! با حواس جمعی مسواک بزنيد ببينيد که چقدر موثره.

   متخصصين گفته اند که طول مدت مسواک زدن صحيح بين ۵ الی ۷ دقيقه مي باشد. محض رضای خدا يک بار وقت بگيريد ببينيد چقدر فرز هستيد؟! اگه زيادی فرز هستيد بدونيد که سرخودتون کلاه گذاشتيد؟!

   سعی کنيد که بعد از شستن خمير دندان يک بار هم بدون خمير و به قول معروف خشک مسواک بزنيد.
 

منبع:
http://www.irandentist.info/